Syllogismen oefenen
"Alle rozen zijn bloemen. Sommige bloemen verwelken snel. Dus sommige rozen verwelken snel." Klinkt logisch, en is fout. Syllogismen meten of je kunt onderscheiden wat waar lijkt van wat met zekerheid volgt. Dat is te leren, en deze pagina laat zien hoe.
Laatst bijgewerkt op 4 september 2026 · Team THEIQTESTS.COM
Wat een syllogisme is
Een syllogisme bestaat uit twee stellingen (premissen) en een conclusie. Jouw taak is niet te beoordelen of de conclusie waar is in de wereld, maar of ze noodzakelijk volgt uit de twee stellingen, ook als die stellingen onzin zijn. "Alle plompen zijn fluks" is een prima premisse; het gaat alleen om de structuur.
De stellingen gebruiken vier vormen: alle A zijn B, geen A is B, sommige A zijn B en sommige A zijn geen B. Daarnaast zie je in moderne tests ook als-dan-redeneringen: "als het regent, is de straat nat".
De cirkeltechniek
De betrouwbaarste manier om een syllogisme op te lossen is tekenen, al is het maar in gedachten. Teken elke groep als een cirkel:
- Alle A zijn B: cirkel A ligt helemaal binnen cirkel B.
- Geen A is B: de cirkels raken elkaar niet.
- Sommige A zijn B: de cirkels overlappen; hoeveel, weet je niet.
Teken vervolgens alle manieren waarop de tweede stelling nog waar kan zijn. Een conclusie is alleen geldig als ze in elke mogelijke tekening klopt. Kun je één tekening maken waarin de stellingen waar zijn en de conclusie niet, dan volgt de conclusie niet.
Drie valkuilen
1. "Sommige" doorgeven
Uit "alle rozen zijn bloemen" en "sommige bloemen verwelken snel" volgt niets over rozen: de snel verwelkende bloemen kunnen allemaal tulpen zijn. Twee stellingen met "sommige" leveren zelfs nooit een geldige conclusie op.
2. De richting omdraaien
"Alle katten zijn zoogdieren" betekent niet "alle zoogdieren zijn katten". Dat weet iedereen bij katten, maar bij abstracte of onbekende begrippen gaat het vaak mis.
3. Het gevolg bevestigen
"Als het regent, is de straat nat. De straat is nat. Dus het regent." Ongeldig: de straat kan om een andere reden nat zijn. Geldig is de omgekeerde weg: "De straat is droog, dus het regent niet."
Testmakers kiezen conclusies die in het dagelijks leven waar zijn maar logisch niet volgen, of andersom. Wie op geloofwaardigheid oordeelt in plaats van op structuur, trapt er elke keer in.
Tien oefenopgaven
Veelgestelde vragen
Omdat dat bij veel syllogismen het juiste antwoord is, en omdat testmakers willen meten of je de verleiding van een plausibele maar ongeldige conclusie kunt weerstaan. Kies het niet uit gemakzucht, maar alleen als je met een tekening kunt laten zien dat de andere conclusies niet noodzakelijk zijn.
Ze vormen meestal een klein deel van een algemene IQ-test, maar een groter deel van capaciteitentests bij assessments, waar "logisch redeneren" vaak een aparte score is. Zie ook de pagina over IQ-tests bij assessments en sollicitaties.