IQ-test oefenen

Wat oefenen wel en niet doet

Intelligentie is geen spier die je met een week trainen vergroot. Wat je wél kunt trainen is het herkennen van de opgave: een cijferreeks waarin de verschillen zelf een reeks vormen, een analogie waarbij het om een verhouding en niet om een betekenis gaat, een syllogisme met een verleidelijke maar ongeldige conclusie. Wie die patronen kent, hoeft ze tijdens de test niet meer te ontdekken en houdt tijd en aandacht over voor het denken zelf.

Onderzoek naar test-hertest-effecten laat consequent hetzelfde beeld zien: een tweede afname van een vergelijkbare test levert gemiddeld enkele punten winst op, vooral bij mensen die de eerste keer nog nooit zo'n test hadden gedaan, en het effect vlakt na een paar keer oefenen af. Oefenen neemt dus vooral onwennigheid weg. Reken niet op tien punten, maar ook niet op nul.

Bij de gratis IQ-test op deze site is de proefversie van acht vragen precies daarvoor bedoeld: even wennen aan de stijl, en dan de echte test van 25 vragen doen.

De zeven vraagtypen

1. Cijferreeksen

Een rij getallen waarvan je het volgende moet bepalen. De regel zit in de verschillen (steeds +3), in de verhouding (steeds ×2), in de verschillen van de verschillen, of in twee reeksen die om en om lopen. Zie de aparte pagina cijferreeksen oefenen.

2. Figurenreeksen en matrices

Een rij of een raster van figuren waarin vorm, kleur, aantal of draaiing volgens een regel veranderen. Dit is het domein waar Mensa-stijl tests bijna volledig uit bestaan, omdat het weinig van taal en opleiding afhangt. Zie figurenreeksen en matrices oefenen.

3. Analogieën

"A staat tot B zoals C staat tot …". De valkuil is dat je op betekenis zoekt in plaats van op de verhouding tussen A en B. Zie analogieën oefenen.

4. Syllogismen

Twee stellingen en een conclusie; jij bepaalt of de conclusie met zekerheid volgt. Hier gaat het niet om wat waar is in de wereld, maar om wat logisch volgt. Zie syllogismen oefenen.

5. Woordenschat en "welk woord hoort er niet bij"

Synoniemen, antoniemen en het uitsluiten van het afwijkende woord. Kennis van woorden speelt hier mee, en daarmee ook opleiding en moedertaal; daarom weegt dit deel in goede tests niet zwaarder dan de andere.

6. Rekenkundig redeneren

Korte vraagstukken over verhoudingen, percentages, snelheid en tijd. Niet het rekenen zelf is moeilijk, maar het vertalen van de tekst naar de juiste som.

7. Ruimtelijk inzicht

Figuren draaien, spiegelen, vouwen of in gedachten opbouwen. Sommige mensen doen dit moeiteloos, anderen moeten het stap voor stap uittekenen; beide manieren leiden tot het goede antwoord als je de tijd bewaakt.

Tien gemengde oefenopgaven

Klik op je antwoord; je ziet direct of het goed is en waarom. Neem er de tijd voor; het gaat om het herkennen van de aanpak, niet om snelheid.

Zo bereid je je voor op een echte test

• Oefen elk vraagtype apart tot je het patroon direct herkent, en maak daarna gemengde sets, zoals hierboven.
• Werk met een klok. De meeste tests geven ongeveer een minuut per vraag. Leer wanneer je een vraag moet laten liggen en verderop terug te komen.
• Lees de vraag helemaal. Een verrassend groot deel van de fouten in IQ-tests komt niet door te weinig inzicht, maar door een half gelezen opdracht.
• Raad niet blind, maar sluit uit. Bij vier opties zijn er meestal twee die je snel kunt schrappen; dan is een beredeneerde gok beter dan een lege plek.
• Doe de test uitgerust. Slaap, rust en een rustige omgeving doen meer voor je score dan de laatste oefensessie.