Optie 1: een onderzoek bij een psycholoog
Een volledig intelligentieonderzoek wordt één-op-één afgenomen door een klinisch psycholoog of een onderwijs- of ontwikkelingspsycholoog. De meest gebruikte batterij voor volwassenen is de Wechsler Adult Intelligence Scale (WAIS), inmiddels aan de vijfde editie toe; de Stanford-Binet en de Woodcock-Johnson zijn alternatieven. De psycholoog neemt ongeveer 7 tot 10 kernsubtests af, soms meer, over verbaal redeneren, visuele puzzels, werkgeheugen en verwerkingssnelheid, vergelijkt de scores met een grote landelijke normgroep van mensen van jouw leeftijd en schrijft een verslag.
Bij zo'n batterij is de standaardmeetfout van het totale IQ ongeveer 2 tot 3 punten; een score van 112 kun je dus lezen als "zeer waarschijnlijk tussen ongeveer 107 en 117". Die nauwkeurigheid is de belangrijkste reden om naar een psycholoog te gaan. Je krijgt ook een profiel van sterke en zwakke punten, en dat telt als het onderzoek bedoeld is voor een leerprobleem, een traject voor hoogbegaafden, een juridische vraag of een klinische zorg.
De kosten verschillen sterk per land en hangen ervan af of het testen deel is van een breder onderzoek. Reken particulier op enkele honderden tot ruim boven de duizend euro. In sommige zorgstelsels is het gratis als een arts of school je verwijst, maar de wachtlijsten kunnen lang zijn.
Optie 2: een groepstest onder toezicht
Verenigingen voor mensen met een hoog IQ, zoals Mensa, organiseren in veel landen toelatingstests onder toezicht tegen een bescheiden bedrag. Dat zijn meestal redeneer- of matrixtests die je in een groep maakt. Ze vertellen je of je boven de grens van de vereniging scoort (de bovenste 2% van de bevolking) en geven soms een score of percentiel. Ze zijn beter gecontroleerd dan een online test, maar smaller dan een volledige batterij.
Optie 3: een online test
Online tests zijn de snelste en goedkoopste weg, en de kwaliteit loopt enorm uiteen. Een bruikbare online test heeft eigen opgaven die steeds moeilijker worden, een tijdslimiet, een score die wordt bepaald tegen een normgroep en niet met een vaste tabel, en een uitslag die als bereik wordt getoond. Een slechte test geeft iedereen na tien makkelijke vragen een vleiend getal. Onze gids over de betrouwbaarheid van online IQ-tests zet de waarschuwingssignalen op een rij.
Ook een goede online test heeft ingebouwde beperkingen. Niemand houdt toezicht, de normgroep heeft zichzelf geselecteerd en de test meet meestal redeneren en niet het hele scala aan vaardigheden. De foutmarge is groter dan bij een professionele batterij, en daarom lees je de uitslag als een niveau.
Wat een test van 25 vragen je kan vertellen
Onze gratis IQ-test is er in drie lengtes: de gratis versie Kort heeft 15 vragen en duurt ongeveer 8 minuten, de versie Normaal 25 vragen in ongeveer 15 minuten en de versie Volledig 40 vragen in ongeveer 25 minuten. De test heeft vijf onderdelen: logisch redeneren, patroonherkenning, ruimtelijk inzicht, verbaal vermogen en werkgeheugen. Het grootste deel is dus redeneren, met matrices, reeksen en analogieën zoals de opgave hierboven. Redeneren is de vaardigheid die het nauwst samenhangt met algemene intelligentie; een goed gebouwde test van dit soort geeft daarom een redelijke schatting van waar je staat. Hij kan je vertellen of je rond het gemiddelde zit, er duidelijk boven of er duidelijk onder.
Wat hij niet kan, is één exact getal op je plakken, een afzonderlijke vaardigheid diepgaand meten of een diagnose vervangen. De gratis uitslag is je score, te lezen met de foutmarge erbij; het percentiel en het volledige rapport met de uitsplitsing zijn een betaalde optie. Wil je online een uitgebreider profiel, dan dekken onze batterijen in WAIS-stijl en CHC-stijl meer vaardigheden; ze zijn gebouwd naar de opzet van die tests en zijn er geen kopieën van.
Welke optie heb je nodig?
Begin bij de reden. Als de score meeweegt in een beslissing, zoals een schoolplaatsing, een onderzoek naar een leerprobleem, een aanpassing op het werk of een juridische of medische vraag, dan wordt alleen een onderzoek bij een psycholoog geaccepteerd, en dat is de kosten waard. Wil je lid worden van een vereniging voor mensen met een hoog IQ, dan is de eigen test onder toezicht of een geaccepteerd psychologisch verslag de weg. Ben je alleen benieuwd waar je staat, dan is een goed gebouwde online test genoeg, zolang je de uitslag als schatting behandelt. Veel mensen beginnen online en maken pas een afspraak voor een volledig onderzoek als de uitslag een vraag oproept die ze goed beantwoord willen hebben.
Zo krijg je de nauwkeurigste uitslag
- Maak de test als je uitgerust bent, gegeten hebt en geen haast hebt, op een rustige plek zonder onderbrekingen.
- Zoek niets op en vraag geen hulp. Een uitslag die door hulp hoger uitvalt, is niet jouw IQ.
- Maak een test maar één keer. Dezelfde opgaven opnieuw maken verhoogt je score door bekendheid, niet door vermogen.
- Lees de score als een niveau. Een 108 en een 113 zijn voor de meeste doeleinden dezelfde uitslag.
- Als de uitslag meetelt voor een beslissing, zoals een schoolplaatsing of een klinische vraag, ga dan naar een psycholoog.
Hoe het getal tot stand komt, lees je in hoe IQ wordt berekend; wat elk niveau betekent, staat in de IQ-schaal.
Bronnen
Wechsler, D. WAIS-5 Technical and Interpretive Manual. Pearson, 2024.
Wechsler, D. WAIS-IV Technical and Interpretive Manual. Pearson, 2008.
American Educational Research Association, American Psychological Association and National Council on Measurement in Education. Standards for Educational and Psychological Testing. AERA, 2014.
British Psychological Society. Psychological Testing: A Test User's Guide. BPS, 2017.
Raven, J. "The Raven's Progressive Matrices: change and stability over culture and time". Cognitive Psychology, 2000.
Veelgestelde vragen
Hoe kom ik achter mijn IQ?
Doe een gestandaardiseerde test. Een volledig onderzoek bij een psycholoog geeft het nauwkeurigste getal; een goed gebouwde online redeneertest geeft een schatting in de vorm van een scoreniveau.
Hoe doe ik een IQ-test?
Maak een afspraak voor een onderzoek bij een gekwalificeerde psycholoog, doe een test onder toezicht van een vereniging voor mensen met een hoog IQ, of maak een online test. Wat je ook kiest: maak de test één keer, uitgerust en ongestoord, en zoek niets op.
Hoe weet ik wat mijn IQ-niveau is?
Kijk naar het niveau waarin je score valt: gemiddeld (90 tot 109), hoog gemiddeld (110 tot 119), superieur (120 tot 129) enzovoort. Het niveau zegt meer dan het exacte getal, omdat elke test een foutmarge heeft.
Kost een IQ-test geld?
Een onderzoek bij een psycholoog wel, particulier vaak enkele honderden euro's of meer. Tests onder toezicht van een vereniging kosten een bescheiden bedrag. Veel online tests zijn gratis te maken; op deze site is de score gratis, en het percentiel en het volledige rapport zijn een eenmalige betaling.
Waar kunnen volwassenen een IQ-test op locatie doen?
Zoek een klinisch psycholoog, GZ-psycholoog of arbeids- en organisatiepsycholoog die is ingeschreven in het BIG-register of geregistreerd bij het NIP. Vraag welke batterij ze gebruiken en of de normen recent zijn.
Hoe gaat een IQ-test op locatie?
Een test bij een psycholoog bestaat uit ongeveer 45 minuten tot twee uur testen, meestal verdeeld over subtests, gevolgd door de scoring en een schriftelijk verslag. Sommige psychologen verdelen het over twee sessies.
Wat kost een IQ-test bij een psycholoog?
De prijzen verschillen per land en per doel. Een particulier onderzoek voor volwassenen kost doorgaans enkele honderden tot meer dan duizend euro, meer als het deel is van een breder diagnostisch onderzoek. Vraag vóór je boekt wat er in het verslag staat.
Wat is de beste manier om je IQ te testen?
Voor een nauwkeurige uitslag ga je naar een psycholoog. Voor een snelle, eerlijke schatting gebruik je een online test met eigen opgaven die steeds moeilijker worden en een tijdslimiet, en lees je de uitslag als een bereik en niet als een exacte score.
Bestaat er een officiële IQ-test?
Nee. Er is niet één officiële IQ-test, en geen overheidsinstantie geeft IQ-scores uit. Het dichtst in de buurt komt een gestandaardiseerde batterij die één-op-één door een gekwalificeerde psycholoog wordt afgenomen, zoals de WAIS of de Stanford-Binet, die scholen, rechtbanken en verenigingen voor mensen met een hoog IQ accepteren. Om er een te doen, maak je een afspraak bij een geregistreerde psycholoog of doe je een test onder toezicht van zo'n vereniging. Online tests, ook de onze, zijn niet officieel: ze geven een schatting.
Kan ChatGPT je IQ bepalen?
Nee. Een chatbot kan je IQ niet meten. Een IQ-score vergelijkt jouw antwoorden met een normgroep van mensen van jouw leeftijd die dezelfde opgaven onder dezelfde omstandigheden hebben gemaakt, en een chatbot heeft zo'n groep niet. Hij kan puzzels schrijven of gokken op basis van hoe je schrijft, maar het getal dat hij geeft is geen IQ-score. Gebruik voor een schatting een genormeerde test; ga voor een nauwkeurige score naar een psycholoog.
Kun je een IQ-onderzoek bij een psycholoog op afstand doen?
Soms. Sommige psychologen nemen onderzoeken af via een videogesprek, met digitale versies van standaardbatterijen, en bij veel verbale taken komen de resultaten dicht bij die van een afname op locatie. Vraag of de test die ze gebruiken is gecontroleerd voor afname op afstand, en reken op hetzelfde tarief als op locatie. IQ-dozen en puzzelboeken voor thuis zijn iets anders: ze zijn niet genormeerd op een representatieve groep en kunnen dus geen geldige score geven.
Waar krijg ik een officieel IQ-certificaat?
Nergens online. Geen enkele online test kan een officieel IQ-certificaat afgeven, wat de vormgeving van de pagina ook suggereert. Het document dat scholen, werkgevers en verenigingen voor mensen met een hoog IQ accepteren, is een schriftelijk verslag van een gekwalificeerde psycholoog of de uitslag van de eigen test onder toezicht van zo'n vereniging. Ons certificaat is een bewijs van deelname dat bij het betaalde volledige rapport hoort; het legt je uitslag op onze test vast en is geen officieel document.